Peking, Het Qingming festival

 

 

Tijdens het Qingmingfestival (Qingming Jie) bezoeken Chinezen de begraafplaatsen van hun voorouders. Wij bezochten de Wanan begraafplaats in het westen van Peking, samen met de  familie Li: Li Yaoming, een gepensioneerde arts in het leger, zijn vrouw Zhang Liping, een gepensioneerde redacteur bij een uitgever en hun dochter Li Yu, een student in de Chinese taalkunde en mijn (zeer gewaardeerde) assistent.

 

De post van vandaag is geschreven door Li Yu; foto’s en bewerking door Anton Hazewinkel.

 

 

De Wanan begraafplaats, gelegen aan de zuidkant van de Wanan berg, is in 1930 aangelegd en is één van de oudste begraafplaatsen van Peking. De begraafplaats is onderverdeeld in vijf sectoren volgens de vijf elementen (hout, vuur, aarde, metaal en water). Iedere sector is vervolgens weer onderverdeeld in kleinere secties gebaseerd op Feng Shui, Taoïstische concepten van “Hemelse stammen” en “Aardse takken” en de “Duizend karakters” klassieker. Vertaling van de foto hierboven rechts: “Wan You Ping An”, hetgeen betekent “gezegend zijn en vreedzaam”.

 

De begraafplaats is bekend vanwege de graven van beroemde mensen, zoals de schrijver Cao Yu, de kalligraaf Qi Gong en één van de oprichters van de Communistische Partij: Li Dazhao (op de begraafplaats is een, aan hem gewijd, herdenkingsmuseum).

 

 

We bezoeken het graf van mijn grootmoeder (ze overleed in 2007 op 84-jarige leeftijd) en mijn grootvader, Xiang Ming (hij stierf in 2008  op 93-jarige leeftijd). Op de grafsteen staan, volgens Chinese traditie, alle namen van hun nakomelingen gegraveerd.

 

 

De Wanan begraafplaats biedt verschillende diensten aan: een plek in de begraafmuur, op de begraafplaats of in het Columbarium. Voor een paar duizend RMB kan een kistje met een urn erin voor enige tijd in de muur worden neergezet met een grafsteen die het nisje afsluit. Echter, het kistje zal na een paar jaar worden verwijderd als niemand de servicekosten betaalt. Vandaag ontmoetten we een ongelukkige jongeman die het kistje van zijn familie verloor omdat zijn familie de servicekosten niet had betaald (de jongeman is niet afgebeeld op de foto’s). Hij zat rustig te roken tegenover het lege nisje waarin voorheen het kistje met de urn had gestaan. Verdrietig keek hij naar de door hem meegebrachte bloemen die hij in het lege nisje had gezet. Verdrietig als het is, hij was nog steeds in staat om zijn familie eer te bewijzen. Als iemand anders het nisje huurt heeft hij geen plek meer om naar toe te gaan als hij zijn familie mist.

 

 

De normale graven op de begraafplaats zijn zoals die van mijn grootouders: 1 – 1,5 vierkante meter met een grafsteen. Er kunnen vier kistjes met urnen in. Op de voorkant van de grafsteen staan de namen van de overledenen, hun geboorte- en sterfdata, de namen van kinderen en kleinkinderen. Als een kind al overleden is, zullen de medewerkers van de begraafplaats een rechthoek om de naam zetten (afgebeeld op de 2de foto van links op de zesde rij foto’s hieronder). Meestal zullen Chinezen hun ouders in hetzelfde graf begraven. Als één van de ouders nog leeft dan wordt die naam rood geschilderd (de naam van de overleden partner is in het zwart; wanneer de andere ouder overlijdt zal de naam in het rood worden overgeschilderd in zwart). Vóór 1949, toen de nieuwe republiek werd opgericht, waren veel Chinezen nog polygaam. Vandaar dat er grafstenen te zien zijn met meer dan twee namen. In zo’n geval is de naam van de echtgenoot het grootst weergegeven terwijl de naam van de eerste vrouw kleiner is weergegeven aan de linkerkant. De namen van de andere vrouwen worden rechts weergegeven in nog kleiner schrift.

 

 

Sommige mensen graveren niets op de achterkant van de grafsteen, terwijl anderen een korte biografie, een gedicht of korte tekst laten graveren ter ere van hun familie. Karakters in klein formaat, voor een biografie, kosten 4 RMB per karakter en karakters in groot formaat voor gedichten of een paar woorden kosten 20 RMB per karakter. Vandaag ontmoetten we iemand die een biografie aan het graveren is. Eerst printte hij in rood de karakters op de grafsteen, daarna graveert hij de karakters. Uiteindelijk zal hij de karakters zwart of in goudkleur verven (zie tweede foto in de tweede rij foto’s hieronder).

 

 

De huur van de plek met het graf van mijn grootouders kost 78.000 RMB voor 20 jaar. We zullen de huur voor nog eens 20 jaar moeten betalen.

 

 

Bij de ingang van de begraafplaats zijn een aantal plots voor grotere families. Ze zijn zo groot als een gemiddelde groentetuin en er kunnen daarom een flink aantal grafstenen op worden neergezet. Alle familieleden kunnen hier samen worden begraven. “Familie” is het meest belangrijke concept in China. Iemand kan zijn hele leven ergens anders, ver weg van de familie, wonen; het is echter een geruststelling voor een Chinees om uiteindelijk te midden van familie, de mensen die echt om je geven, begraven te worden. Het is alsof je weer thuis komt.

 

 

We zien mensen die rond een tafel zaten met een kist op de tafel, nabij het Columbarium. Ze praten met familieleden. Men kan kisten met een urn voor drie jaar in het Columbarium neerzetten. De prijzen variëren van 90 RMB – 210 RMB. De eerste en de tiende rij zijn het goedkoopst terwijl de rijen daartussen duurder zijn. Volgens de website van de Wanan begraafplaats is het Columarium vol sinds maart 2008. In het midden van de foto’s hierboven staat een postbus voor het versturen van brieven aan overledenen. Als alternatief kunnen ook e-mails gestuurd worden naar dierbaren die niet meer onder ons zijn.

 

Het management van de begraafplaats rekent 3.000 RMB per jaar per vierkante meter voor schoonmaken. Families die hiervoor niet betalen moeten de graven zelf schoonhouden. Veel families, zoals mijn familie, houden de graven zelf schoon.

 

 

De normale gang van zaken tijdens het Qingming festival is tegenwoordig als volgt: we beginnen met het kopen van bloemen bij de ingang van de begraafplaats (prijzen variëren van 20 RMB – 200 RMB), halen dan water bij de kranen die overal tussen de graven staan opgesteld en beginnen met het schoonmaken van het graf. Bezoekers nemen meestal zelf watercontainers en doeken mee voor het schoonmaken. Vervolgens plaatsen we bloemen op het graf, eventueel vergezeld van desserts, drank en sigaretten.  Daarna praten we een tijdje met de overledenen; over wat onlangs is voorgevallen of enkel een gesprek in stilte. Tot slot maken we driemaal een buiging voor het graf om ons respect te betuigen (of we gaan in gebed met de handen in elkaar gevouwen). Vroeger werd er veel papieren geld verbrand (geen echt geld, maar speciaal hiervoor vervaardigd papier dat er uitziet als geld). Tegenwoordig leggen mensen het geld vóór het graf als een milieuvriendelijk alternatief. Desondanks staat er bij de ingang van de begraafplaats een brandweerwagen paraat voor het geval er iets misgaat met het verbranden van papieren geld.

 

 

Na de ceremonie bij het graf van mijn grootouders stelt Anton een aantal vragen aan mijn ouders.

 

 

Mijn vader zegt dat het Qingming festival het op één na belangrijkste festival in China is. Alle families hebben de gelegenheid samen te komen en het is dan ook erg druk overal. Mijn vader komt uit de Jiangxi provincie, waar mensen vasthouden aan de meest traditionele viering van Qingming. Meestal gaan we met meer mensen naar de begraafplaats, maar de rest van de familie is niet in de stad op dit moment. In mei, wanneer iedereen in Peking is, herhalen we de ceremonie om mijn grootouders te eren.

 

 

Op de vraag hoe Qingming werd gevierd toen mijn grootouders nog leefden zegt mijn moeder dat ze niet uit Peking komt en dat haar familie in Sjanghai, Peking, Wuxi en andere provincies leeft. Ze kwamen daarom niet vaak samen en met de jaren werd het nog moeilijker omdat sommigen te oud werden om te reizen. Qingming hebben mijn ouders daarom nooit gevierd vóór het overlijden van mijn grootouders.

 

 

Volgens mijn ouders gaan sinds 2008 steeds meer mensen naar begraafplaatsen omdat de overheid het Qingming festival in dat jaar als een 3-daagse vakantie vaststelde.

 

Mijn moeder heeft zich opgegeven als orgaandonor na haar dood. Ze vertelt dat er een speciale grafsteen beschikbaar gesteld wordt voor mensen die organen doneren. Ze hoeft daar geen gebruik van te maken omdat de familie al een eigen grafsteen heeft.  Ze benadrukt dat meer en meer mensen bomen willen planten op de begraafplaatsen; als een nieuwe milieuvriendelijke vorm om de doden eer te bewijzen.

 

 

Terwijl we over de begraafplaats rondwandelen zien we graven die tijdens de Culturele Revolutie zijn vernield (in die tijd riep de regering de mensen op om met oude tradities te breken en graven waren één van de vier tradities waarmee gebroken moest worden). Sommige van de destijds vernielde graven zijn gerestoreerd door nazaten terwijl anderen nog steeds in puin liggen.

 

 

In de afgelopen jaren is het management van de begraafplaats met nieuwe ideeën gekomen voor het op een milieuvriendelijke manier eer bewijzen aan de doden (in plaats van papieren geld verbranden). Eén van de nieuwe manieren is labels te voorzien van een persoonlijke tekst en deze met rode en gele draden aan bamboestammen op te hangen.

 

 

 

ze zijn jong

Mark is leraar Engels in China sinds begin 2004 en heeft in diverse Chinese steden aan universiteiten Engelse les gegeven aan eerste en tweedejaars studenten. Op dit moment geeft hij les in Zhuzhou, Hunan provincie. Daarvoor gaf hij les in steden als Hangzhou, Huaihua, Guilin, Yantai, Chaozhou en Taiyuan.

Hij woont in China met zijn vrouw en twee dochters. Mark komt oorspronkelijk uit Londen, maar groeide op in Melbourne, Australiê waar hij onder andere werkte als filmregisseur, grafisch ontwerpen en kunstenaar.

Mark bouwt op dit moment een huis in een klein kustplaatsje in het zuiden van de Filipijnen, waar zijn vrouw vandaan komt. Het lesgegeven geeft hem (meestal) veel plezier, maar tegenwoordig vindt hij vooral voldoening in zijn rol als vader en echtgenoot.

Mark zal van tijd tot tijd bijdragen leveren aan deze site, met een eigen kijk op “Het Rijk van het Midden”. Zijn fotografie laat een weinig gefotografeerd en veelal onbekend China zien.

studenten

foto: Mark Hobbs

 

Eén van mijn drie ‘non-english major’ klassen aan het “Taiyuan Institute of Technology”, Taiyuan, Shanxi provincie. Ik vroeg mijn studenten een opstel te maken over wat ze weten van de geschiedenis van hun families. Dit is van één van mijn studenten (noot: in de engelse versie zijn de spellings- en grammaticafouten ongemoeid gelaten, in de Nederlandse vertaling is dit, behoudens de korte zinnen, niet te zien).

Mijn grootmoeder was geboren in een arme familie. Ze moest werken als dienstmeid voor een landheer. Ze heeft veel geleden. Ze had niet genoeg te eten en niet genoeg kleren om zich tegen de kou te beschermen. Ze werd niet eerlijk behandeld door haar meester.

Mijn grootmoeder ging er niet op vooruit. Haar voeten waren ingebonden en deden erg pijn. Ze kreeg vijf kinderen. Helaas stierven drie van hen van de honger. Dit maakte mijn grootmoeder erg verdrietig. Ze huilde en ze huilde drie dagen lang. En wat nog erger was, haar man stierf aan een ziekte. Ze was weduwe gedurende dertig jaar van ontberingen en moeilijkheden.

Het leven van mijn moeder was een beetje beter, omdat ze geboren werd op het moment dat het Nieuwe China werd geboren. Mijn moeder is niet erg lang, maar ze is erg vriendelijk en mooi. Zij was teder naar ons. Uiteraard was haar leven niet erg bevredigend. Ze moest de kost verdienen met hard werken. Op koude dagen ging ze erop uit om gras te vinden voor de varkens, om kolen te sjouwen voor de verwarming en ze bleef op om voor ons kleren te naaien. Haar leven was gewijd aan de familie.

Ik had moeite deze en andere studenten een cijfer te geven voor hun opstel; het raakte me op een manier die ik niet kan uitleggen. Het enige was ik tegen de klas heb gezegd was “jullie hebben het erg goed gedaan …”

 


Qingmingfestival

Vandaag wordt “Tomb Sweeping Day” (Qingmingfestival) gevierd. Een dag die in het teken staat van herinnering en eerbetoon aan voorouders op begraafplaatsen.

Volgens bewoners in de buurt zou deze plek in het zuidoosten van Peking vroeger hebben gediend als begraafplaats. Op de foto’s, genomen een dag vóór het festival, is te zien dat decoraties, voedsel, drank, een sigaret en geld is geofferd.

 

 

Switch to our mobile site